De frituurdichtheidsindex
Iedereen weet dat België veel frituren heeft. Maar hoeveel is veel, en waar precies? We hebben alle frituren op de frietkaart gedeeld door het aantal inwoners van hun gemeente. Het resultaat noemen we de frituurdichtheidsindex: het aantal frituren per 10.000 inwoners.
Foto: Velvet via Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Over heel het land komen we uit op 3,65 frituren per 10.000 inwoners. Anders gezegd: er staat één frituur klaar voor elke 2.739 Belgen. Dat is de lat waarmee elke gemeente hieronder vergeleken wordt.
De top 10: Kinrooi klopt de kust
Om te vermijden dat een dorp met 1.000 inwoners en één frituur de ranglijst kaapt, nemen we hier enkel gemeenten met minstens 10.000 inwoners.
| # | Gemeente | Provincie | Frituren | Inwoners | Per 10.000 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kinrooi | Limburg | 16 | 12.233 | 13,08 |
| 2 | De Haan | West-Vlaanderen | 16 | 12.635 | 12,66 |
| 3 | De Panne | West-Vlaanderen | 13 | 11.129 | 11,68 |
| 4 | Ravels | Antwerpen | 13 | 14.871 | 8,74 |
| 5 | Nieuwpoort | West-Vlaanderen | 10 | 11.488 | 8,70 |
| 6 | Tielt-Winge | Vlaams-Brabant | 9 | 10.707 | 8,41 |
| 7 | Herselt | Antwerpen | 12 | 14.521 | 8,26 |
| 8 | Middelkerke | West-Vlaanderen | 16 | 19.371 | 8,26 |
| 9 | Ichtegem | West-Vlaanderen | 11 | 13.939 | 7,89 |
| 10 | Plombières | Luik | 8 | 10.401 | 7,69 |
De verrassing staat meteen op één. Kinrooi is geen kustgemeente maar een Limburgs grensdorp aan de Maas, met Nederland op wandelafstand. Ook Ravels (nummer vier) ligt pal tegen de Nederlandse grens. De kust is goed vertegenwoordigd, maar ze wint niet.
Zonder ondergrens wint de Ardennen
Laten we de grens van 10.000 inwoners vallen, dan verandert het beeld volledig:
| # | Gemeente | Provincie | Frituren | Inwoners | Per 10.000 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Vresse-sur-Semois | Namen | 5 | 2.641 | 18,93 |
| 2 | Martelange | Luxemburg | 3 | 1.820 | 16,48 |
| 3 | Trois-Ponts | Luik | 4 | 2.570 | 15,56 |
| 4 | Bièvre | Namen | 5 | 3.307 | 15,12 |
| 5 | Stavelot | Luik | 10 | 7.145 | 14,00 |
Allemaal Ardennen, allemaal toerisme. Vresse-sur-Semois telt vijf frituren voor 2.641 inwoners: één per 528 mensen, ruim vijf keer het landgemiddelde. Martelange dankt zijn positie aan de tankstations op de baan naar Luxemburg.
Wat de index eigenlijk meet
Zet de drie groepen naast elkaar en het patroon springt eruit. Bovenaan staan kustgemeenten, Ardennengemeenten en gemeenten aan de Nederlandse grens. Dat is geen toeval, en het zegt weinig over hoe graag de lokale bevolking friet eet.
De frituurdichtheidsindex meet vooral passanten, geen honger. Een frituur in De Panne of Stavelot bakt voor dagjesmensen, een frituur in Kinrooi of Ravels voor Nederlanders die de grens oversteken. Per inwoner ogen die gemeenten spectaculair goed bediend, terwijl die frieten grotendeels in bezoekers verdwijnen.
Per provincie: Limburg is de frituurprovincie
| Provincie | Frituren | Per 10.000 | Eén per |
|---|---|---|---|
| Limburg | 404 | 6,00 | 1.667 |
| Luxemburg | 146 | 5,49 | 1.821 |
| West-Vlaanderen | 580 | 4,92 | 2.033 |
| Oost-Vlaanderen | 610 | 4,26 | 2.347 |
| Antwerpen | 727 | 3,95 | 2.529 |
| Vlaams-Brabant | 409 | 3,70 | 2.703 |
| Namen | 184 | 3,69 | 2.708 |
| Luik | 374 | 3,46 | 2.891 |
| Henegouwen | 358 | 2,76 | 3.622 |
| Waals-Brabant | 82 | 2,28 | 4.391 |
| Brussels Gewest | 119 | 0,99 | 10.141 |
Niet West-Vlaanderen maar Limburg is de dichtste provincie van het land, met één frituur per 1.667 inwoners. Per gewest: Vlaanderen 4,38, Wallonië 3,27 en het Brussels Gewest 0,99.
De grote steden
| Stad | Frituren | Per 10.000 | Eén per |
|---|---|---|---|
| La Louvière | 40 | 4,94 | 2.025 |
| Kortrijk | 37 | 4,76 | 2.101 |
| Aalst | 39 | 4,39 | 2.278 |
| Leuven | 41 | 4,06 | 2.464 |
| Mechelen | 35 | 4,03 | 2.483 |
| Gent | 98 | 3,59 | 2.782 |
| Brugge | 41 | 3,46 | 2.890 |
| Antwerpen | 153 | 2,89 | 3.459 |
| Charleroi | 27 | 1,32 | 7.567 |
Het Waalse La Louvière voert de stedenlijst aan. Antwerpen heeft met 153 veruit de meeste frituren in absolute cijfers, maar zakt per inwoner naar 2,89, onder het landgemiddelde. Groot zijn en dicht bezaaid zijn is duidelijk niet hetzelfde.
De andere kant: Brussel als frituurwoestijn
Onderaan de index is het beeld eenduidig. Van de vijftien dunst bezaaide gemeenten met meer dan 10.000 inwoners liggen er twaalf in het Brussels Gewest.
| Gemeente | Frituren | Inwoners | Eén per |
|---|---|---|---|
| Oudergem | 1 | 34.404 | 34.404 |
| Sint-Jans-Molenbeek | 3 | 97.979 | 32.660 |
| Sint-Lambrechts-Woluwe | 2 | 57.712 | 28.856 |
| Sint-Agatha-Berchem | 1 | 25.502 | 25.502 |
| Watermaal-Bosvoorde | 1 | 25.332 | 25.332 |
Oudergem telt één frituur voor ruim 34.000 inwoners. Een Kinrooienaar deelt zijn frituur met 765 mensen, een inwoner van Oudergem met 34.404: een verschil van factor vijfenveertig. Het Brussels Gewest als geheel zit tien keer lager dan Limburg.
Eerlijke kanttekening
Drie dingen om in het achterhoofd te houden.
Het aantal frituren komt uit OpenStreetMap, en dat is niet overal even goed gekarteerd. De kust en Vlaanderen zitten er degelijk in, het platteland en zeker Brussel wellicht dunner dan de werkelijkheid. Een deel van de Brusselse woestijn is dus vermoedelijk een kaartprobleem en geen frietprobleem: in een dichte stad zit veel friet bovendien in snackbars en nachtwinkels die niet als frituur getagd staan.
De inwonersaantallen komen uit Wikidata en zijn beschikbaar voor 529 van de 536 gemeenten met frituren op de kaart. De zeven die ontbreken zijn de nieuwe fusiegemeenten van 2025, die nog niet verwerkt zijn. Die staan niet in de ranglijsten hierboven.
En zoals gezegd: de index meet bezoekers evengoed als inwoners. Neem de exacte volgorde dus met een korrel zout, of beter, met een lik andalouse.
Zie ook
Deze index is de systematische versie van welke gemeente de meeste frituren per inwoner telt. Aan de andere kant van het spectrum liggen de frietwoestijnen, de plekken waar de dichtstbijzijnde frituur het verst weg staat, en de gemeenten zonder frituur.
Benieuwd hoe jouw gemeente scoort? Zoek ze op de frietkaart.