De populairste frituurnamen van België
Een frituur heet zelden naar de uitbater. Ze heet naar waar ze staat. Dat is de eerste conclusie als je alle 4.166 frituren op deze kaart naast elkaar legt en de namen telt.
Foto: Velvet via Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
De winnaar: ‘t Pleintje
Met varianten meegerekend komt ‘t Pleintje zevenentwintig keer voor. Frituur ‘t Pleintje, gewoon ‘t Pleintje, Frituur ‘t Pleintje Adinkerke. Geen enkele andere naam komt in de buurt.
| Naam | Aantal |
|---|---|
| (‘t) Pleintje | 27 |
| (‘t) Dorp | 12 |
| (‘t) Frituurke | 9 |
| De Lekkerbek | 9 |
| De Statie | 9 |
| (‘t) Hoekske | 9 |
| De la Gare | 9 |
| Smulboetiek | 8 |
| De Puntzak | 7 |
| Fritstop | 7 |
Dat ‘t Pleintje wint, is geen toeval. Het plein waar ze naar verwijst, is in negen op de tien Belgische dorpen hetzelfde plein: dat voor de kerk. Hoe sterk dat verband is, hebben we apart nagerekend bij het frietkot op het kerkplein.
De frituur noemt zichzelf naar een plek
Tel je niet op exacte naam maar op wat er in de naam zit, dan wordt het patroon nog duidelijker.
| Woord in de naam | Aantal frituren |
|---|---|
| hoek, hoekske, coin | 85 |
| plein, place | 69 |
| statie, station, gare | 49 |
| dorp, village | 29 |
| brug, pont | 27 |
| park, parc | 20 |
| rond punt, rond-point | 20 |
| markt, marché | 17 |
| kerk, église | 9 |
Bijna driehonderd frituren dragen een plaatsaanduiding in hun naam. Dat is een op de veertien. En het zijn niet zomaar plaatsen: hoek, plein, station, brug, rond punt. Stuk voor stuk plekken waar mensen langskomen zonder dat ze daarvoor gekomen zijn.
Daar zit de hele bedrijfslogica van een frietkot in één woord. Een restaurant kiest een plek waar mensen naartoe gaan. Een frituur kiest een plek waar mensen langs gaan.
Frituur, friterie, of iets anders
De taalgrens is aan de gevels net zo zichtbaar als op de kaart.
| Woord in de naam | Aantal |
|---|---|
| Frituur | 1.679 |
| Friterie | 602 |
| Snack | 89 |
| Friture | 24 |
| Frietkot | 15 |
| Fritkot | 11 |
| Geen van deze | 1.746 |
Twee dingen vallen op. Frietkot en fritkot staan samen op 26. Het woord dat iedereen gebruikt om erover te praten, staat bijna nooit op de gevel. Het is een spreektaalwoord, geen uithangbord.
En 1.746 frituren gebruiken geen van deze woorden. Die heten Bij Marc, De Lekkerbek, Chez Nathalie, Smulhoekje. Dat is meer dan vier op de tien. Blijkbaar heeft niet elk frietkot het nodig om te zeggen dat het een frietkot is.
Over waarom het woord in Wallonië anders klinkt en in Nederland iets anders betekent: zie friet versus patat.
De naamloze frituur
De grootste categorie in onze exacte telling is een beetje flauw. Vierentwintig zaken heten in OpenStreetMap letterlijk “Friterie”. Zestien heten “Frituur”. Punt, verder niets.
Dat zijn geen namen maar beschrijvingen. Meestal gaat het om kleine kramen zonder uithangbord, waar de kaarteerder heeft opgeschreven wat hij zag. In sommige dorpen is dat trouwens gewoon correct: als er één frituur is, heet ze de frituur.
Eerlijke kanttekening
Deze telling komt uit OpenStreetMap, en die is zo goed als de mensen die eraan bijdragen. Twee gevolgen.
Namen worden opgeschreven zoals ze op de gevel staan, en dat betekent inconsistente spelling: ‘t Frietbakkerke en ´t frietbakkerke zijn dezelfde zaak in Waregem, twee keer ingevoerd. We hebben op exacte tekst geteld, dus zulke dubbels zitten in de cijfers.
En een frituur zonder naam in OpenStreetMap staat hier als naamloos, ook als er wel degelijk iets op het raam staat. Ziet u er zo een? Laat het weten, dan zetten we ze recht.
Zie ook
Over waarom het plein waar ‘t Pleintje naar heet meestal een kerkplein is: het frietkot op het kerkplein. Over hoeveel frituren er in uw gemeente staan: de frituurdichtheidsindex. Over de kraam die met de kermis meereisde: de kermisfriet.
Benieuwd hoe die van u heet? Zoek uw gemeente op de kaart.