Waarom heten Belgische frieten “french fries”?
Het grootste onrecht uit de culinaire geschiedenis, als je het een Belg vraagt: de wereld noemt ónze frieten “french” fries. Hoe dat komt? Er zijn twee verhalen: een populair en een waarschijnlijk.
Foto: StockSnap via Wikimedia Commons, publiek domein.
Het soldatenverhaal (het populaire)
Tijdens de Eerste Wereldoorlog zouden Amerikaanse soldaten in de Westhoek frieten geproefd hebben bij Belgische soldaten. Omdat die soldaten Frans spraken, doopten de Amerikanen de ontdekking “french fries”. De naam reisde mee naar huis, en België verloor de naamrechten op zijn eigen nationale gerecht aan een misverstand.
Mooi verhaal, maar er is een probleem: de term “french fried potatoes” duikt al decennia vóór WO I op in Amerikaanse kookboeken. Het soldatenverhaal kan de naam hoogstens populairder gemaakt hebben, niet uitgevonden.
En wie heeft de friet dan uitgevonden?
Ook daar botsen legende en onderzoek:
- De legende: arme vissers in de Maasvallei bij Namen frituurden al eind zeventiende eeuw visjes; als de rivier dichtgevroren was, sneden ze aardappelen in visvorm en frituurden die. Bron: een manuscript aangehaald door journalist Jo Gérard. Charmant, maar door historici nooit hard gemaakt.
- Het onderzoek: voedingshistorici situeren de gefrituurde aardappel eerder in het Parijs van eind achttiende eeuw, waar straatverkopers “pommes pont-neuf” bakten. Vandaar “french”, zonder misverstand.
Wie heeft er gelijk?
De naam is waarschijnlijk terecht Frans; de frietcultuur is onbetwistbaar Belgisch. Nergens anders staat om de hoek een frietkot, nergens anders wordt friet dubbel gebakken in ossewit, en nergens anders is “naar ‘t frietkot gaan” een sociaal instituut. Laat de wereld gerust “french fries” zeggen. Wij weten waar je ze moet eten.
Namelijk hier: vind een frietkot in jouw gemeente.