Baarle-Hertog: de kampioen die stiekem een frituur had
Jarenlang was Baarle-Hertog onze onbetwiste kampioen frituurarmoede. Een Belgische enclave, verstopt in Nederland, zonder één frietkot op de kaart. Het perfecte verhaal.
Foto: Kayfabebaale via Wikimedia Commons, CC BY 4.0.
Eén probleem: het klopte niet. Midden in de gemeente, op de Molenstraat, staat al jaren Frituur Eugène. Wij hadden ze alleen nooit op onze kaart gezet. Deze pagina is dus deels een rechtzetting en deels een eerbetoon aan een gemeente die frituurtechnisch veel taaier bleek dan we dachten.
Hoe we ernaast zaten
Onze lijst van gemeenten zonder frituur is altijd een lijst geweest van wat er op de kaart stond, niet van wat er bestond. Dat verschil hebben we in het frituurarmoede-dossier altijd eerlijk vermeld, en Baarle-Hertog is er het schoolvoorbeeld van. De gemeente stond bij ons op nul omdat wij Frituur Eugène nog niet in de gegevens hadden, niet omdat er geen friet werd gebakken.
Zo verhuist de onbetwiste kampioen frituurarmoede in één update naar de categorie “gewone gemeente met een frietkot”. De les is dezelfde als altijd: een lege plek op de kaart zegt evenveel over de kaart als over de gemeente.
Waarom net hier een frituur openhouden een prestatie is
Blijft overeind: Baarle-Hertog is echt geen gewone gemeente. Het is een lappendeken van 22 Belgische enclaves in Nederland, omringd door en verweven met Baarle-Nassau. De grens loopt dwars door straten, door huizen en soms dwars door één en dezelfde voordeur.
Een frituur uitbaten op zo’n plek is een geografisch kunststukje. Je klantenbasis bestaat voor de helft uit Nederlanders die “patat” zeggen en op een frikandel rekenen waar de Belg een curryworst verwacht. De btw, de vergunningen en zelfs de vraag onder welk land je terras precies valt, hangen af van welke kant van een onzichtbare lijn je toog staat. Dat er in die wirwar al jaren een frituur draait, is eerder opmerkelijk dan vanzelfsprekend.
Frituur Eugène
De kampioen in kwestie staat op Molenstraat 13, 2387 Baarle-Hertog, op Belgische bodem, in het hart van de hoofdenclave. Een klassiek frietkot, geen toeristische opkikker: gewoon friet en de bijhorende snacks voor wie in de buurt woont of de grens net oversteekt.
Voor de meeste inwoners van de centrale enclave is de dichtste friet dus geen elf kilometer fietsen meer, maar een wandeling. Enkel wie in een van de kleinere, verder verspreide enclaves woont, kijkt soms nog letterlijk over de grens: daar ligt een Nederlandse patatzaak vaak dichter dan Eugène. Wie per se Belgische friet buiten de gemeente wil, rijdt naar Frituur Royal in Merksplas, zo’n 5,5 km verderop.
De moraal van het verhaal
Baarle-Hertog leek de perfecte frituurwoestijn: een exclave, een grenspuzzel, geen frietkot op de kaart. Het bleek vooral een blinde vlek in onze gegevens. De échte eenzame gemeenten liggen niet hier maar in de frietwoestijnen van de Ardennen en Ostbelgien, waar de dichtste friterie wél een stevig eind rijden is.
En Baarle-Hertog? Dat heeft, ondanks 22 enclaves en een grens die door de soep loopt, gewoon zijn frituur. Chapeau, Eugène.
Zin gekregen? Zoek een frituur bij jou in de buurt op de frietkaart.