Mitraillette: een knal van een snack
Stel: u heeft honger. Echte honger. Het soort honger waarbij een gewone frikandel niet volstaat. U hebt iets nodig met kracht, met pit, met… een stokbrood. Maak kennis met de mitraillette (spreek uit: mitra-jet), het Brusselse antwoord op de vraag “wat eet ik vandaag?”
![]()
Foto: Renatus via Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
Wat is het?
Een mitraillette is een half stokbrood gevuld met gebakken vlees, friet, en saus. Dat is het basisrecept. Daarna kan het alle kanten uit: rauwkost, kaas, extra saus, extra vlees. De mitraillette is het eindstation van de culinaire beheersing. Als een mitraillette u niet kan vullen, dan bent u geen mens.
Het gerecht ontstond in Brussel en wordt in Vlaanderen ook wel een “franse hamburger” genoemd, hoewel het met een hamburger evenveel te maken heeft als een frietkot met een sterrenrestaurant. Het is een aparte uitvinding: een kruising tussen een broodje kebab, een frituurmenu, en een zelfmoordpoging van uw cholesterol.
Samenstelling
De ideale mitraillette bestaat uit:
- Een half stokbrood: stevig genoeg om de lading te dragen, zacht genoeg om niet uit elkaar te vallen bij de eerste hap
- Vlees naar keuze: kebab, hamburger, frikandel, mexicano, shoarma, worst, of een combinatie van meerdere, als u van plan bent om morgen niet te eten
- Friet: in het brood, want waarom apart?
- Saus: mayonaise, andalouse, ketchup, américaine, knoflook, bearnaisesaus, niets is te veel
- Optioneel: geraspte wortel, sla, tomaat, kool, paprika, kaas, chilipepertjes, de groenten doen alsof het gezond is
Waar eet je hem?
In Brussel wordt de mitraillette voornamelijk verkocht in kebabzaken en frituren, een unieke kruising van de Belgische snackcultuur en de buitenlandse keuken. Het gerecht is doorgedrongen tot in Noord-Frankrijk, waar het ook wel “américain” wordt genoemd, en tot in Wallonië, waar het een vast onderdeel is van het nachtleven.
In Vlaanderen is de franse hamburger iets minder bekend, maar in steden als Gent en Antwerpen schiet de mitraillette steeds vaker de hoogte in, letterlijk, want het is een toren van een sandwich.
Waarom heet het mitraillette?
Het woord betekent letterlijk “klein machinegeweer” of mitrailleur. De naam verwijst vermoedelijk naar de hoeveelheid knoflooksaus die uw spijsvertering onder vuur neemt. Of naar de manier waarop u er achteraf van afgaat. Of gewoon omdat het een knal van een snack is. We zullen het nooit zeker weten, maar hij is goed.
Mitraillette vs. andere broodjes
Niet te verwarren met:
- Kapsalon: patat met vlees, kaas en saus (Nederlands)
- Dürüm: plat brood met kebab (Turks)
- Julientje: friet met stoofvleessaus en viandel (Gent)
- Poutine: friet met kaas en gravy (Canadees, en niet te verwarren met ons eigenste)
De mitraillette is de enige snack die een half stokbrood gebruikt als eetbare verpakking voor een complete maaltijd. Het is de camper van de snacks: alles zit erin.
Wat zegt FrietGPT?
Ik analyseerde 897 mitraillette-recensies in Brussel. De gemiddelde hoogte is 12 cm. Het gemiddelde aantal sauzen is 2,4. Meest voorkomende klacht: “het brood scheurde.” Meest voorkomende oplossing: “volgende keer twee broden.” FrietGPT concludeert dat de mitraillette het bewijs is dat de mensheid weigert te aanvaarden dat friet en brood niet samen horen, en dat we daar gelijk in hebben.
Honger? Vind een frituur bij jou in de buurt.