De eierbal

Van alle snacks in dit alfabet is dit de enige die u waarschijnlijk nooit zult tegenkomen. Niet omdat hij verdwenen is, maar omdat hij nooit is aangekomen.

Foto: Erik009 via Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

De eierbal is de best bewaarde snack van het noorden van Nederland, en hij is aan de Belgische grens blijven staan.

Wat is een eierbal?

Een hardgekookt ei, omhuld met ragout, gepaneerd en gefrituurd. Doorsnijden geeft drie ringen: een krokante korst, een laag zachte ragout, en in het midden een heel ei.

De ragout is dezelfde soort die in een kroket zit: een dikke, gebonden saus, meestal op kip- of kalfsbasis, die na afkoelen stevig genoeg is om rond het ei te blijven zitten. De bal wordt daarna door bloem, ei en paneermeel gehaald, zoals elke kroket.

Hij wordt doorgaans gegeten met mosterd, curry of piccalilly, en de meeste liefhebbers zijn het erover eens dat het ei zonder iets zuurs of scherps te vlak is.

Het is geen Schotse scotch egg

Deze verwarring komt vaak voor en is de moeite van het rechtzetten waard.

De structuur is dus omgekeerd. Bij de scotch egg zit er vlees om het ei en is het geheel stevig. Bij de eierbal zit er saus om het ei, en dat maakt hem zachter, warmer en aanzienlijk lastiger om netjes op te eten.

Waarom Groningen

De eierbal geldt in Groningen als streekproduct in de volle betekenis van het woord. Er is lokale trots aan verbonden, er zijn cafés die er hun reputatie op bouwen, en er is de terugkerende discussie over wie de beste maakt. Dat is bijzonder voor een snack die in de rest van Nederland maar matig bekend is.

Waarom precies daar, is niet hard te documenteren. De aannemelijkste verklaring is dezelfde als bij de Playboy in de Kempen: snacks verspreiden zich langs leveranciers. Een lokale producent levert aan de zaken in zijn eigen straal, klanten wennen eraan, en buiten die straal weet niemand ervan.

En in België?

Zo goed als nergens. U kunt er af en toe een tegenkomen in de grensstreek in Limburg of de Antwerpse Kempen, waar het Nederlandse snackaanbod overwaait, maar in de gemiddelde Vlaamse of Waalse frituur staat hij niet op het bord.

Dat is niet omdat Belgen geen ei lusten. Het is de gewone logica van snackverspreiding: de vitrine heeft beperkte plaats, elke nieuwe snack moet een bestaande verdringen, en er is hier geen leverancier die er belang bij heeft om hem te pushen. Ondertussen doet de kroket in België al wat de eierbal doet, alleen zonder ei.

Kent u een Belgische frituur waar er wel een ligt? Dat is nieuws. Laat het weten.

Hoeveel calorieën?

Reken op ± 250 tot 350 kcal per eierbal. Het ei zelf draagt daar maar een klein deel aan bij: het meeste zit in de ragout en in het vet dat de panure opneemt. Dat een snack met ei erin gezond zou zijn, is een van de aangenamere misverstanden aan de toog.

Eerlijke kanttekening

Recepturen verschillen sterk. Sommige makers gebruiken kalfsragout, andere kip, en er bestaan versies met een zachtgekookt ei in plaats van hardgekookt, waarbij de dooier bij het doorsnijden loopt. Er is geen norm en geen beschermde benaming, dus wat u krijgt hangt volledig af van wie hem maakt.

En om eerlijk te blijven over de reikwijdte van deze site: dit is een Nederlandse snack in een Belgische frietencyclopedie. Hij staat hier omdat hij in het abc staat en omdat mensen ernaar vragen, niet omdat u hem om de hoek gaat vinden.

Zie ook

De Belgische tegenhanger zonder ei: de kroket. De grote gepaneerde gehaktbal: de boulette. En het volledige alfabet: het abc van de frituursnacks.

Toch maar iets dat hier wél bestaat? Vind een frituur in jouw buurt.