Bomaworst
Weinig producten hebben een slechtere reputatie meegekregen dan de Bomaworst, en toch ligt hij vandaag gewoon in de winkel. Dat is het bijzondere aan deze worst: hij is beroemd geworden door decennialang uitgelachen te worden op televisie, en heeft dat daarna omgezet in een echt product.
Wie is Boma?
Balthazar Boma is een personage uit F.C. De Kampioenen, de Vlaamse komische reeks die jarenlang op Één liep en tot de best bekeken fictie van het land behoort. Boma is de luidruchtige, sigaar rokende worstenbaron van het gezelschap, eigenaar van Boma Vleesindustrie, en de man wiens naam onlosmakelijk verbonden is met worst.
Het probleem, en de grap: die worst deugt van geen kanten. Door de hele reeks loopt de terugkerende mop dat de Bomaworst van bedenkelijke kwaliteit is. In de serie wordt gekscherend beweerd dat je er zowat ratten mee zou kunnen verdelgen. De worstenbaron is met andere woorden trots op een product waar iedereen om zijn heen zijn neus voor ophaalt.
Van running gag naar echt product
Hier wordt het interessant. Wat begon als een verzonnen worst uit een sitcom, is intussen een bestaand product. Onder de merknaam Bomaworst verscheen een echte worst in de rekken, geproduceerd door een Gents bedrijf, The Sosi Factory uit Sint-Amandsberg.
De makers speelden slim in op de grap. Waar de fictieve worst oneetbaar heet te zijn, mikt het echte product net op het tegenovergestelde: een verzorgde snackworst voor de fans, met de knipoog gratis meegeleverd. De vergelijking die vaak valt, is die met een Bifi, maar dan sappiger.
Wat voor worst is het eigenlijk?
Een gerookte droge worst, het type dat je in een klein formaat individueel verpakt koopt en zonder koeling kunt bewaren. Concreet:
- Gemaakt van varkens- en rundsvlees.
- Glutenvrij en lactosevrij.
- Per stuk verpakt, houdbaar op kamertemperatuur, dus handig als borrelhap of onderweg.
- Verkrijgbaar in twee varianten: de klassieke Original en een Frankfurter DeLuxe.
Het is dus geen frituursnack in de strikte zin: je bestelt hem niet aan de toog naast je cervela of curryworst, maar koopt hem via de webshop of in de supermarkt, onder meer bij Colruyt en Delhaize. Hij hoort eerder thuis in de brede familie van de Vlaamse snackworst dan op het frietkot zelf.
Fictieve snacks die echt werden
De Bomaworst staat niet alleen. Er loopt een klein maar hardnekkig genre van eetwaar die eerst bestond in een verhaal en pas daarna in een winkelrek, en het patroon is telkens hetzelfde: het publiek vraagt er zo lang naar dat een producent het uiteindelijk maakt.
Wat de Vlaamse variant apart maakt, is dat het hier om een slecht product ging. Bij de meeste fictieve etenswaren is de grap dat ze zalig zijn en niet bestaan. Bij Boma is de grap dat ze bestaan en niet deugen, en dus moest de echte worst het omgekeerde bewijzen van wat de reeks twintig jaar lang beweerde. Dat is een reclamecampagne die zichzelf schreef.
Waarom dit werkt
De Bomaworst is een schoolvoorbeeld van hoe diep een tv-grap in de Vlaamse cultuur kan doordringen. Een verzonnen merk van een fictief personage werd zo herkenbaar dat het rendabeler bleek om het écht te maken dan om het een grap te laten. Dat lukt alleen bij een reeks die zowat iedereen gezien heeft, en bij een product, worst, dat in dit land nu eenmaal een gevoelige snaar raakt. Zie ook het bredere abc van de frituursnacks voor de rest van dat gezelschap.
Zin in echte frituurkost? Vind een frituur in jouw gemeente op de frietkaart.