De appelbeignet: het dessert van het frietkot

De frituur is geen restaurant en heeft dus geen dessertkaart. Ze heeft er wel één snack die daar stiekem voor doorgaat, en die ligt tussen de frikandellen en de cervela’s alsof hij daar hoort.

Foto: Teunie at Dutch Wikipedia via Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Hij hoort daar ook. Alleen komt hij als laatste.

Wat is een appelbeignet?

Een schijf appel, door een beslag gehaald en gefrituurd, met poedersuiker erover. Meer is het niet. De appel wordt geschild, in ringen van ongeveer een centimeter gesneden en van het klokhuis ontdaan, waardoor die kenmerkende ring met een gat ontstaat.

Het beslag is de sleutel. Het is dun genoeg om de appel te laten zien maar dik genoeg om vast te houden, meestal op basis van bloem, melk of bier, ei en iets dat rijst. Wie bier gebruikt krijgt een luchtiger korst, want de koolzuurbelletjes zetten uit in het hete vet.

Waarom hij als laatste komt

Dit klinkt als etiquette maar is fysica. Een appelbeignet is een suikerding in een vetbad, en de korst is dun. Zodra hij in een gesloten puntzak naast warme friet ligt, gebeurt er twee dingen tegelijk: de damp van de friet weekt het beslag, en de poedersuiker lost erin op tot een plakkerig laagje.

Wie zijn appelbeignet samen met de rest bestelt en pas thuis opeet, eet een natte appel. Wie hem apart en als laatste krijgt, eet wat het hoort te zijn: warm, krokant, zoet, en klaar binnen de minuut.

Beignet, flap of bol

Drie zoete gefrituurde dingen, en ze worden geregeld verward.

De appelflap is bakkerswerk, de oliebol is oudejaarswerk, de appelbeignet is frituurwerk. Alleen die laatste ligt het hele jaar door in de vitrine, en dat is een Belgische eigenaardigheid: in Nederland is de appelbeignet vooral een decemberding.

Welke appel?

Een frituur zal het u niet vertellen, maar het maakt uit. Je hebt een appel nodig die stevig blijft en niet te zoet is, want de suiker komt er toch bovenop. Een zure, vaste appel houdt zijn vorm in het vet en geeft tegenwicht aan het beslag.

Een zachte, zoete appel wordt in het vet moes. Dan zit er tussen twee lagen korst een lepel appelcompote, wat lekker kan zijn maar niet is wat er besteld werd. Het is dezelfde logica als bij de aardappel voor de friet: zie de bintje.

Hoeveel calorieën?

Reken op ± 200 tot 280 kcal per stuk, poedersuiker inbegrepen. Dat is minder dan de meeste vleessnacks aan de toog, wat de appelbeignet tot de merkwaardige situatie brengt dat het dessert lichter is dan het voorgerecht.

Dat is natuurlijk geen argument om er drie te nemen. Al is het wel het argument dat iedereen gebruikt.

Eerlijke kanttekening

Beslag verschilt per zaak en per fabrikant, en veel frituren werken met diepvriesbeignets die al voorgebakken zijn. Dat is geen schande, wel een verschil: een vers gedoopte appelschijf heeft een dunner en onregelmatiger jasje dan een fabrieksbeignet, die egaler is en langer krokant blijft.

Wie het verschil wil proeven, moet vragen of ze zelf dopen. Het antwoord is vaker nee dan ja.

Zie ook

Voor de rest van het alfabet: het abc van de frituursnacks. Voor de zoete kant van de aardappel zelf: de zoete aardappelfriet. En voor wat er allemaal verdwenen is uit de vitrine: de vergeten snacks.

Zin in iets zoets na de friet? Vind een frituur in jouw buurt.